Holandia

Pierwotnie tereny dzisiejszej Holandii zamieszkiwały ludy celtyckie i germańskie. W I wieku p.n.e. znalazły się częściowo pod panowaniem Rzymu, a w V-VIII wieku n.e. w składzie państwa Franków. W VII wieku dokonano ich chrystianizacji. Od IX wieku zostały włączone do Niemiec, w XV wieku zaś podporządkowane księstwu Burgundii. W roku 1477 przeszły pod panowanie Habsburgów jako Niderlandy, a od roku 1556 linii hiszpańskiej tej dynastii. Zarówno próba utrzymania katolicyzmu jako wiary dominującej, jak i wielkie nierówności społeczno-gospodarcze doprowadziły w roku 1566 do powstania gezów - patriotów niderlandzkich walczących z panowaniem hiszpańskim. Filip II wysłał księcia Albę z ekspedycją kamą do Niderlandów. Książę stłumił powstanie. W latach 1567-1573 był namiestnikiem Niderlandów, a jego rządy charakteryzował terror i ucisk finansowy. W 1572 roku doszło do następnego powstania, na którego czele stanął Wilhelm I Orański. W 1579 roku prowincje południowe (dzisiejsza Belgia) uznały zwierzchność Filipa II, a 7 prowincji północnych (protestanckich) zawarło unię utrechcką pod hasłem wolności religijnej i walki z Hiszpanami. W roku 1581 proklamowano ich niezależność i odtąd prowincje północne występowały jako Republika Zjednoczonych Prowincji Niderlandów (zwanych potocznie Holandią). Hiszpania uznała je oficjalnie w roku 1609. 12 lat później (1621) wojna z Hiszpanią została wznowiona, a zawarty w 1648 roku pokój uznał niepodległość Holandii i przyznał jej jako rekompensatę kolonie w Indiach Wschodnich i Zachodnich. Holandia wykorzystała tę szansę. Wiek XVII to nie tylko czasy Holandii jako potęgi morskiej i handlowej Europy, ale także złoty wiek nauki, kultury i sztuki holenderskiej. 2. połowa tego wieku przyniosła jednak wojny z Anglią i Francją, w wyniku czego kraj podupadł gospodarczo i utracił część zamorskich kolonii. W okresie rewolucji francuskiej Holandia przeszła pod panowanie Francuzów jako Republika Batawska, w czasach napoleońskich przemianowana na Królestwo Holandii. W roku 1815 połączono je z południowymi Niderlandami (Belgia) w Królestwo Zjednoczonych Niderlandów. W roku 1830 oderwały się od Holandii Niderlandy południowe. W czasie I wojny światowej kraj był neutralny. Podczas II wojny Holandia pozostawała od roku 1940 pod okupacją hitlerowską. Pod koniec wojny była miejscem krwawych walk, m.in. w bitwie pod Arnhem z udziałem polskiej 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej. Od roku 1949 jest członkiem NATO, a od 1993 Unii Europejskiej.